Artikel
7 mrt '16
7 maart '16
2 min

Toekomst vraagt om meer studenten zorg en welzijn

Het is hard nodig dat meer studenten hbo-opleidingen in de zorg en pedagogische mbo-opleidingen gaan volgen. Over twee tot vijf jaar stijgt de vraag naar dit soort werk. De huidige instroom van de opleidingen is te laag om daaraan te voldoen. Zo blijkt uit de rapportage Arbeid in Zorg en Welzijn, Jeugdzorg en Kinderopvang 2015 van het Onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn.

Het verwachte tekort komt na een periode van overschotten op de arbeidsmarkt. Tussen 2012 en 2014 daalde het totale aantal medewerkers in de sector zorg en welzijn met 5,6 procent. De kinderopvang kende in de periode 2010-2014 zelfs een zeer forse daling met 23 procent. Een daling vind nog steeds plaats aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Voor deze groep zijn er weinig alternatieven in de sector. Op korte termijn gaat de personeelsbehoefte stijgen.

Gepensioneerden vervangen

Over vijf jaar is er een maximale vraag naar medewerkers zorg en welzijn. Dan gaan relatief veel medewerkers met pensioen en zij moeten vervangen worden. Het is daarom noodzakelijk dat meer jongeren een studie op het gebied van zorg en welzijn volgen. Dit is vooral een uitdaging voor opleidingen waar de instroom door de veranderde arbeidsmarkt flink is afgenomen. Het gaat hier bijvoorbeeld om de mbo-opleiding pedagogisch medewerker niveau 4. Op hbo-niveau zijn er nu al uitdagingen doordat het aantal hbo-functies in de zorg stijgt. Oorzaken daarvoor zijn een toename van complexe zorg- en ondersteuningsvragen en technologische ontwikkelingen als eHealth en robotisering.

Numerus fixus

Al over twee jaar dreigt er een tekort aan medewerkers met hbo-niveau. Aan de ene kant biedt dat kansen voor doorstroom en extra scholing van medewerkers. Anderzijds is het bijzonder lastig om de instroom te vergroten bij hbo-opleidingen omdat sommige daarvan nu nog een numerus fixus kennen. Dat komt door een gebrek aan stageplaatsen. Hiervan is bijvoorbeeld sprake bij verpleegkunde. Dit dreigt te zorgen voor een vicieuze cirkel. Door een tekort aan stageplaatsen is er onvoldoende aanbod van gekwalificeerd personeel. Hierdoor neemt de beschikbare tijd voor stagebegeleiding verder af, waardoor het aantal stageplaatsen verder terugloopt.

Onderwijsprogramma’s

De opleidingen moeten niet alleen de instroom vergroten, maar ook hun onderwijsprogramma’s aanpassen aan de vaardigheden en competenties die straks nodig zijn. Ze doen dat nu al samen met werkgevers en werknemers. Zo vergroten ze ook de doorgroeimogelijkheden en wendbaarheid van medewerkers en daarmee hun inzetbaarheid op de arbeidsmarkt.

Bronnen: Managersonline.nl, Rijksoverheid.nl