Iedere HR professional kent de verzuimcijfers van de organisatie bijna uit het hoofd. Ze worden gepresenteerd in grafieken, dashboards en maandupdates. En vaak met als doel: “Hoe krijgen we dit omlaag?” Terwijl dan een belangrijk aspect over het hoofd wordt gezien. Want onder dit verzuimpercentage schuilt een grote groep medewerkers die niet ziek thuis zitten, maar wél opgebrand rondlopen. Collega’s die doorgaan, terwijl ze eigenlijk al eerder hadden moeten stoppen. Dat is roze verzuim. En HR mag wel eens wat vaker door een roze bril kijken.
Roze verzuim klinkt zacht. Bijna vriendelijk. Maar het is allesbehalve onschuldig. Het laat zien dat iemand aanwezig is, maar niet meer in staat is om op volle kracht mee te bewegen. Mentale vermoeidheid, concentratieverlies, terugtrekken, overcompenseren. Allemaal tekenen dat iemand op de automatische piloot werkt.
Wat roze verzuim ingewikkeld maakt, is dat medewerkers vaak niet uitvallen omdat ze niet willen stoppen. Ze willen bijdragen. Ze willen loyaal zijn. Ze willen geen last zijn. En precies dat maakt roze verzuim zo verraderlijk: het zit verborgen in goede intenties.
Het Trends in HR onderzoek laat zien dat verzuim op de derde plaats als actueel thema voor 2026 staat. En mentale gezondheid krijgt een steeds prominentere plaats in organisaties. Bij roze verzuim is het grootste misverstand dat het zou gaan om individuele kwetsbaarheid. Een medewerker die het even niet redt. Iemand die “gewoon moe” is. Maar wie door een roze bril kijkt, ziet iets anders: roze verzuim ontstaat nooit individueel. Roze verzuim lijkt, in veel organisaties, eerder een systeemreactie dan een individueel probleem. Dat zie ik in het Trends in HR-onderzoek en hoor ik terug in gesprekken met HR-professionals.
In het interview met Jeroen Driessen ‘Nieuw leiderschap is doen wat ertoe doet’ wordt scherp beschreven hoe de relatie tussen medewerker en werkgever is veranderd: warmer, persoonlijker, maar ook vluchtiger.
Werk is niet alleen inkomen, maar ook identiteit. Dat maakt stoppen moeilijker en doorlopen makkelijker. Mensen willen loyaal zijn, bijdragen, niet teleurstellen en juist díe betrokkenheid maakt ze kwetsbaar.
Het zijn vaak de meest betrokken medewerkers die het het langst volhouden. Tot het niet meer lukt.
Roze verzuim blijft vaak nog onopgemerkt. Niet omdat leidinggevenden het niet willen zien, ook niet omdat HR niet oplet. Maar omdat er door de verkeerde bril wordt gekeken.
We leven in een tijd waarin medewerkers meer autonomie, ontwikkeling en betekenis verlangen. Het Trends in HR onderzoek laat zien dat leiderschap verschuift van controle naar vertrouwen, van positie naar gedrag. Maar betekenisvol werk heeft een keerzijde: als je identiteit vervlochten raakt met je werk, wordt het heel moeilijk om toe te geven dat het niet meer gaat. Het zit juist in de mensen die graag willen. Die verantwoordelijkheid voelen. Die altijd even die extra stap zetten. Maar hoe groter de betrokkenheid, hoe kleiner de kans dat iemand op tijd stop zegt.
Wat mij opvalt in veel organisaties is dat grenzen stellen nog steeds op falen lijkt. En is herstellen iets wat je “even doet in het weekend”. Grenzen aangeven voelt als een persoonlijke nederlaag. Dat is geen individueel probleem, maar het culturele verhaal dat we elkaar vertellen.
Omdat we elkaar liever niet tot last zijn. Nieuw leiderschap beschrijft hoe empathie en menselijkheid belangrijker worden, maar in de praktijk vinden veel medewerkers het nog steeds moeilijk om hun leidinggevende te belasten met hun mentale belasting.
Omdat leiderschap nog in transitie is. We vragen van leidinggevenden om empathisch, aanwezig, eerlijk en menselijk te zijn, maar die ontwikkeling is nog volop gaande. Leiders zitten vaak vast tussen oude verwachtingen (controleren) en nieuwe verwachtingen (verbinden).
Want door die bril zie je dingen die cijfers niet laten zien. Je ziet medewerkers die nog wel komen, maar niet meer landen. Je ziet teams die draaien, maar op reserve. Je ziet tempo waar eigenlijk rust nodig is. Je ziet betrokkenheid die doorslaat in zelfopoffering.
HR mag, wat dat betreft, gerust wat vaker door een roze bril kijken. Niet om alles mooier te maken, maar om eindelijk te zien wat zich achter de cijfers verschuilt. Want zolang medewerkers doorgaan terwijl ze eigenlijk hadden moeten stoppen, blijven verzuimcijfers cosmetisch laag. Totdat het niet meer te maskeren is.
Roze verzuim is geen stille kostenpost. Het is een spiegel. De vraag is of we durven te kijken.
