Aangeboden door Driessen
Vraag je in een vacature om een diploma, terwijl je eigenlijk op zoek bent naar de juiste vaardigheden? De bekende 'minimaal werk- en denkniveau' eis kan onbedoeld goede kandidaten uitsluiten. Voor veel functies zijn de opleidingseisen de afgelopen jaren steeds hoger geworden. Waar vroeger een mbo-diploma of relevante werkervaring voldoende was, wordt nu vaak een hbo- of wo-diploma gevraagd. Niet omdat het werk is veranderd, maar omdat diploma's steeds vaker worden gebruikt om kandidaten te selecteren. Dit noemen we diploma-inflatie.
Steeds meer mensen behalen een diploma. Daardoor zegt een diploma minder over hoe iemand zich onderscheidt van anderen. Toch verhogen veel werkgevers hun opleidingseisen om kandidaten beter te kunnen vergelijken. Het gevolg is dat talentvolle mensen soms al worden afgewezen voordat ze op gesprek mogen komen.
Een diploma was oorspronkelijk bedoeld als bewijs dat iemand bepaalde kennis en vaardigheden heeft. Maar nu steeds meer mensen een mbo-, hbo- of wo-opleiding afronden, is een diploma minder onderscheidend geworden.
Werkgevers reageren hierop door hogere opleidingseisen te stellen. Daardoor wordt voor vergelijkbare functies tegenwoordig vaak een hoger opleidingsniveau gevraagd dan een paar jaar geleden, terwijl de werkzaamheden nauwelijks zijn veranderd. Een functie waarvoor tien jaar geleden een mbo-diploma voldoende was, vraagt nu bijvoorbeeld om hbo-niveau.
Zo ontstaat een vicieuze cirkel. Werkgevers verhogen hun eisen, mensen studeren langer door en diploma’s verliezen opnieuw een deel van hun waarde als onderscheidend criterium.
Een diploma vertelt iets over iemands opleiding, maar niet alles over wat iemand in de praktijk kan. Door een diploma als harde eis op te nemen, loop je het risico dat je:
In een krappe arbeidsmarkt kan dat een flinke beperking vormen bij het vinden van geschikte medewerkers.
Stel dat twee kandidaten reageren op dezelfde vacature. De eerste heeft het gevraagde diploma, maar weinig werkervaring. De tweede heeft jarenlang vergelijkbaar werk gedaan, goede resultaten behaald en beschikt over de juiste vaardigheden, maar mist het vereiste diploma. Wie heeft dan de grootste kans om succesvol te zijn?
Steeds meer onderzoek laat zien dat vaardigheden, motivatie, leervermogen en persoonlijkheid vaak betere voorspellers zijn van succes dan een diploma alleen. Bovendien verandert werk sneller dan opleidingen kunnen bijhouden. Een diploma laat zien wat iemand ooit heeft geleerd. Vaardigheden laten zien wat iemand nu kan.
Steeds meer organisaties kiezen daarom voor competentiegericht werven. Daarbij kijken ze vooral naar de vaardigheden, competenties en het gedrag die nodig zijn om een functie goed uit te voeren, en minder naar diploma’s. Deze aanpak biedt verschillende voordelen:
Wil je meer kijken naar vaardigheden dan naar diploma’s? Dan kunnen assessments een waardevolle aanvulling zijn op je selectieproces. Denk bijvoorbeeld aan:
Deze testen geven inzicht in wat iemand echt kan, waar ontwikkelmogelijkheden liggen en hoe goed iemand bij een functie past. In combinatie met data en AI ontstaat zo een completer beeld dan wanneer je alleen kijkt naar opleiding en cv.
Een bredere en betere instroom begint vaak bij de vacaturetekst. Veel vacatures bevatten standaardzinnen zoals: ‘Je beschikt over een afgeronde hbo-opleiding.’ Vraag jezelf af of dat diploma echt nodig is. Of zoek je eigenlijk iemand die:
Deze vaardigheden kunnen mensen op verschillende manieren ontwikkelen. Bijvoorbeeld door werkervaring, cursussen, vrijwilligerswerk of eerdere functies. Door in je vacature de nadruk te leggen op vaardigheden in plaats van alleen op een diploma, maak je de functie toegankelijk voor een grotere groep kandidaten. Zonder dat je hoeft in te leveren op kwaliteit.
Een diploma blijft een waardevol bewijs van kennis en opleidingsniveau. Maar het vertelt niet het hele verhaal. Organisaties die alleen op diploma’s selecteren, lopen het risico goed talent mis te lopen.
Door kritisch te kijken naar functie-eisen, vacatureteksten en selectiecriteria ontstaat meer ruimte voor kandidaten die hun kennis en vaardigheden op verschillende manieren hebben ontwikkeld. Juist in een krappe arbeidsmarkt kan die bredere blik het verschil maken.
Dit artikel is geschreven door Fenna van der Heijden, adviseur bij Driessen.
In onze podcastserie “Personeelspraat” bespreken experts de meest voorkomende HR-uitdagingen binnen organisaties. Of het nu gaat om werving, verzuim, of wet- en regelgeving, Wij delen waardevolle tips en inzichten om je verder te helpen.
Hoe schrijf je vacatures die werken? Hoe bereik je de juiste doelgroep? De arbeidsmarkt is sterk veranderd en het aantrekken van nieuwe mensen is een uitdaging geworden. Het simpelweg online publiceren van vacatures levert niet meer direct de juiste kandidaten op. Tijd dus om met recruitmentmarketing aan de slag te gaan. Download het whitepaper en ontdek in 5 stappen hoe je hiermee start.
