Artikel
30 jun '21
30 juni '21
3 min

Zachte vaardigheden zijn in opkomst

Doordat bedrijven steeds meer digitaliseren, nemen de essentie en houdbaarheid van ‘harde vaardigheden’ af. Geautomatiseerde processen nemen deze ‘skills’ over. Tegelijk stijgt de waarde van ‘zachte vaardigheden’, die een steeds centralere plek gaan innemen op de werkvloer. Werkgevers kunnen dit opvangen door hun medewerkers bij of om te scholen.

Volgens een inschatting van het World Economic Forum (WEF) in het Future of Jobs rapport uit 2020 zijn er door de toegenomen digitalisering tegen 2025 zeker 85 miljoen banen verdwenen. De reden daarvoor is dat machines werkzaamheden van mensen overnemen. Het WEF denkt echter dat er ook 97 miljoen banen bij komen. Het gaat om banen met input van mensen, machines en algoritmen. Zachte vaardigheden van medewerkers komen hierbij meer in beeld.

Essentiële vaardigheden

Van oudsher werden zachte vaardigheden als inferieur gezien ten opzichte van harde vaardigheden. Sommige experts vinden daarom dat de term zachte vaardigheid moet worden vervangen door essentiële vaardigheid of complexe vaardigheid. Er zijn drie redenen waarom zachte vaardigheden een centrale plaats gaan innemen bij het werken.

Toekomstbestendig

Ten eerste maken ze medewerkers relevant. Door de opkomst van de technologie kunnen harde vaardigheden snel verouderen. Zachte vaardigheden zijn meer toekomstbestendig. Organisaties kunnen daarom beter in deze vaardigheden van mensen investeren. Op de tweede plaats kan automatisering zachte vaardigheden niet vervangen. Machines kunnen steeds meer, maar missen nog steeds emotionele en sociale vaardigheden, evenals hogere cognitieve vaardigheden zoals probleemoplossing, kritisch denken (inclusief brainstormen), creativiteit en systematische besluitvorming.

Communicatie met klanten en teamleden

De derde reden voor het toenemende belang van zachte vaardigheden is dat harde vaardigheden niet compleet zijn zonder zachte vaardigheden. Medewerkers kunnen alle harde vaardigheden bezitten die nodig zijn om projecten uit te voeren, maar als ze niet goed begrijpen wat klanten willen of hun teamleden niet kunnen motiveren om projecten uit te voeren dan zal het project mislukken.

Ranglijst zachte vaardigheden

Er staan dan ook opvallend veel zachte vaardigheden in de totale ranglijst aan benodigde vaardigheden tot 2025 in het Future of Jobs rapport van het WEF. Volgens het rapport is er de komende vijf jaar veel behoefte aan de volgende tien zachte vaardigheden:

  1. Complexe problemen oplossen
  2. Kritisch denken
  3. Creativiteit
  4. People management
  5. Samenwerken
  6. Emotionele intelligentie
  7. Beoordelen en beslissen
  8. Servicegericht handelen
  9. Onderhandelen
  10. Cognitieve flexibiliteit

Kritisch denken en creativiteit

Complexe problemen oplossen en kritisch denken staan bovenaan de lijst van vaardigheden waarvan werkgevers denken dat ze de komende vijf jaar belangrijker worden. ‘Creativiteit’ stijgt met zeven plaatsen sterk vergeleken met de vorige ranglijst in 2015. Het belang van kritisch denken en creativiteit is goed verklaarbaar, omdat het juist vaardigheden zijn die computers niet bezitten. Creativiteit blijkt veel belangrijker te zijn dan eerder gedacht. Het is namelijk de stuwende kracht achter innovatie. Constante vernieuwing is nodig om als merk of organisatie relevant te blijven.

Omscholing en bijscholing

Het is voor een werkgever goed om na te gaan of zijn werknemers de tien belangrijkste zachte vaardigheden uit de ranglijst beheersen. Is dat niet het geval dan kunnen trainingen en opleidingen uitkomst bieden. De respondenten van het Future of Jobs rapport van het MEF denken dat zo’n 40 procent van de werknemers een bij- of omscholing van maximaal zes maanden zal moeten krijgen. Voor (interne) opleidingen en om- of bijscholing bestaan er in Nederland de nodige subsidies. Voor werkgevers zijn momenteel de SLIM-subsidie en de subsidieregeling Praktijkleren interessant. Werkgevers kunnen werknemers ook stimuleren om zichzelf bij te scholen met hulp van de subsidieregeling NL leert door en het STAP-budget (vanaf 1 januari 2022).

Bronnen: AllesOverHR, MuchSkills