Verzuim staat niet op de agenda omdat het zo’n leuk onderwerp is. Het staat erop omdat het moet, omdat de cijfers stijgen, omdat het geld kost of omdat iemand in de organisatie zegt: “Hier moeten we iets mee.” Dat klopt. Alleen… verzuim vertelt zelden het hele verhaal.
Als vitaloog kijk ik altijd breder. Niet alleen naar wie zich ziekmeldt, maar ook naar wie wel of nog nét wel aanwezig is. Fysiek op de werkvloer, maar mentaal of emotioneel al halverwege het weekend. Dat is ook verzuim, we noemen dit roze verzuim.
In veel organisaties start het gesprek over verzuim pas bij de ziekmelding. Logisch, want dat moment is zichtbaar. Maar verzuim ontstaat veel eerder. Op de dagen dat energie structureel wegloopt. Wanneer werkplezier verschuift naar werkdruk. Wanneer mensen blijven doorgaan omdat ze loyaal zijn, niet omdat ze floreren.
HR-professionals zien dit vaak als eersten. Korte lontjes, minder initiatief, meer fouten, stillere medewerkers. Deze signalen zijn niet makkelijk meetbaar in een dashboard, maar wel voelbaar op de werkvloer. En wie daar op tijd iets mee doet, hoeft minder achteraf te repareren.
Organisaties die verzuim structureel willen terugdringen, kijken verder dan alleen curatie aan de achterkant. Ze investeren ook in preventie aan de voorkant. Of beter nog: in amplitie. In alles wat maakt dat mensen gezond, energiek en betrokken blijven.
Denk aan ruimte voor herstel. Aan werk dat aansluit bij talent. Aan vitale leiders die het gesprek voeren voordat het misgaat. En aan HR-beleid dat niet alleen reageert op uitval, maar actief bijdraagt aan werkliefde. Ja, werkliefde! Want mensen die met passie en plezier werken, melden zich minder vaak ziek. Dat is geen soft verhaal, dat is keiharde praktijk.
Vitaliteit zit niet in losse acties of een eenmalige week met fruit en yogamatten. Het zit in dagelijkse keuzes. In hoe werk is ingericht. In hoeveel invloed mensen ervaren. In of energie bespreekbaar is, zonder dat het meteen problematisch wordt.
Wanneer HR vitaliteit structureel meeneemt in gesprekken over functioneren, ontwikkeling en leiderschap, verschuift verzuim vanzelf naar de achtergrond. Niet omdat het genegeerd wordt, maar omdat het minder nodig is om erover te praten.
Verzuim vertelt iets over de organisatie. Over tempo, over verwachtingen, over cultuur, over hoe mensen zich verhouden tot hun werk. HR-professionals die verzuim durven zien als spiegel in plaats van als probleem, krijgen stuurinformatie in handen.
Dan gaat het gesprek niet alleen over percentages, maar over vragen als: waar stroomt het, waar stokt het en wat hebben mensen nodig om in beweging te blijven?
Tip: Kijk deze maand niet alleen naar het verzuimcijfer, maar stel jezelf één andere vraag: Waar verliezen mensen in onze organisatie structureel energie, en wat kunnen we vandaag doen om dat te versterken? Daar begint duurzaam lager verzuim!
Deze column is geschreven door vitaloog Klaas Koster, directeur/adviseur bij Vitalogisch, directeur/docent bij de Vitacademie en auteur van de boeken ‘Vitalogie’, ‘Lang zal je leefstijl’, ‘Vitaal leiderschap’, ‘Mentaal in balans’ en ‘Werkliefde (verschijnt sept. ‘26).
