Aangeboden door Howden
Een organisatie heeft al langere tijd structureel tweehonderd vacatures openstaan. HR draait overuren om nieuwe mensen te werven. De wervingskosten lopen op en de druk op de afdeling blijft hoog. Bij diezelfde organisatie zijn achthonderd medewerkers structureel afwezig door verzuim. Toen Daniël Rijnbeek, consultant Duurzame Inzetbaarheid bij Howden, de HR-manager sprak, wees hij op de werkelijke oorzaak: het probleem zit niet in de vacatures, het zit in het verzuim.
Die blinde vlek ziet Daniël voortdurend. Een organisatie signaleert een probleem, grijpt naar de meest zichtbare oplossing en mist het onderliggende patroon. Veel organisaties investeren zonder zeker te weten of ze in de juiste dingen investeren. De vraag die daarop volgt is praktischer: hoe bepaal je wat die juiste investeringen zijn?
Voor Daniël start het bepalen van de juiste investering bij een herkenbaar gevoel van urgentie. Een hoog verzuimpercentage, ontevredenheid over de arbodienst, moeite om personeel te vinden of te behouden, of HR dat structureel buiten de directietafel blijft. Vrijwel elke organisatie herkent minstens één van deze knelpunten. Dat gevoel is het beginpunt. Wat vaak ontbreekt, is de stap daarna: uitzoeken of het probleem dat het hardst voelt, ook het probleem is dat het meeste oplevert om aan te pakken.
Een gevoel van urgentie is dus genoeg om te beginnen, maar geen businesscase op zich. Om daar te komen, moet een organisatie eerst weten waar het risico zit en wat ingrijpen daar oplevert. Dan wordt duidelijk welke investering zin heeft. Wat Daniël in de praktijk doet, komt neer op drie stappen. Iedere organisatie kan die zelf zetten ter voorbereiding van het opstellen van een duidelijke businesscase.
De eerste stap is het verzamelen van data. Dat hoeft minder complex te zijn dan de meeste organisaties denken. Leeftijd, functiecategorie, sector en het huidige verzuimpercentage zijn vaak al genoeg om een eerste risicoprofiel op te bouwen. Deze gegevens liggen bij de meeste organisaties al klaar, maar zijn verspreid over een personeelssysteem en een verzuimregistratie. De eerste bouwsteen van een businesscase ligt dus vaak eigenlijk al binnen handbereik, nog voor er één extern onderzoek is gestart.
De tweede stap is combineren van deze gegevens. Verzuim is een hard, goed meetbaar cijfer, maar het is nog niet het hele verhaal. Werkplezier, de mate waarin medewerkers zich verbonden voelen en hoeveel mensen actief op zoek zijn naar ander werk, zeggen minstens zoveel. Alleen sturen op verzuim is sturen op het topje van de ijsberg; wat daaronder zit, blijft dan onzichtbaar. Organisaties die harde en zachte signalen naast elkaar leggen, zien sneller waar een probleem écht vandaan komt, in plaats van waar het het eerst zichtbaar wordt.
De derde stap is het interpreteren van de data. Dat is waar veel organisaties zelf vastlopen. Een percentage zonder context zegt weinig. Daniël noemt het voorbeeld van een werkgever die werd afgerekend op de score van het jaarlijkse medewerkerstevredenheidsonderzoek. Vlak voor de uitvraag stuurde deze een mailtje rond: vul het formulier vooral positief in, dan kunnen we er dit jaar weer een mooi personeelsfeest van organiseren. De score kwam inderdaad hoog uit. Wat dat cijfer vertelde, was niet de werkelijke tevredenheid, maar hoeveel sturing daaraan voorafging. Daniël ziet dit patroon vaker: een tevredenheidsonderzoek is een momentopname, een foto op één moment. En zonder de vraag hoe een cijfer tot stand kwam, zonder vergelijking met sector en landelijk gemiddelde, is elk percentage in feite betekenisloos.
De reden dat deze aanpak werkt, is dat het twee groepen samenbrengt die in veel organisaties langs elkaar heen praten. HR signaleert de menselijke kant het eerst: oplopende werkdruk, klachten op de vloer, toenemend verloop. Finance vraagt vooral naar rendement: wat kost het, en wat levert het op? Zolang er in twee verschillende talen wordt gesproken, verliest HR het gesprek aan de directietafel. Zodra dezelfde cijfers wél de harde en zachte kant combineren en tegen een benchmark worden afgezet, ontstaat een derde taal die beide partijen begrijpen: risico en de kosten van niet-ingrijpen.
Recentelijk heeft Howden de IDI-Scan gelanceerd, een instrument dat dit denkmodel automatiseert. Vanuit een beperkte basisdataset wordt een risicoprofiel opgebouwd langs de duurzame inzetbaarheidsindex van TNO en afgezet tegen sector en landelijk gemiddelde. Het resultaat is geen rapport vol cijfers, maar een concrete businesscase: bij een verzuimdaling van acht naar zes procent hoort bijvoorbeeld een besparing die kan oplopen tot enkele miljoenen. “Een echte businesscase voor duurzame inzetbaarheid is er eigenlijk nooit eerder geweest,” zegt Daniël. “Niemand kon tot nu toe hard maken waar je in moet investeren, hoeveel, en wat het oplevert.”
De kern van dit denkmodel is niet dat organisaties meer moeten gaan meten. Het zorgt ervoor dat ze de huidige cijfers beter leren lezen en met elkaar verbinden. “Twee of drie gerichte interventies die precies raken waar het risico zit, leveren meer op dan twintig losse acties die overal een beetje raken,” aldus Daniël Rijnbeek van Howden. “Wie eenmaal weet waar de wortels verzwakken, hoeft niet meer te gokken welke tak hij water geeft.”
Samen met Howden duiken we in relevante uitvoeringsvraagstukken rondom duurzame inzetbaarheid. Howden is als adviesorganisatie gespecialiseerd op het gebied van pensioen, verzuim en duurzame inzetbaarheid. Hun rol is niet om aan de onderhandelingstafel plaats te nemen, maar juist om relevante uitvoeringsvraagstukken helder en tijdig in beeld te brengen.
Wij zijn Howden. Gedreven specialisten in risicomanagement, verzekeringen, verzuim en pensioen, met een unieke combinatie van lokale betrokkenheid en internationale slagkracht. Bij ons werken professionals die met passie en toewijding klaarstaan voor bedrijven, ondernemers en vermogende particulieren. Zo helpen wij klanten om risico’s te verkleinen, kansen te vergroten en hun ambities waar te maken.
Een podcastserie van Howden en Trends in HR met open gesprekken, actuele HR-thema’s en inspirerende inzichten van vakgenoten en experts. Van leiderschap en duurzame inzetbaarheid tot verzuim en organisatieontwikkeling: eerlijk, praktisch en zonder filter.
